Bài viết này sẽ là hướng dẫn chi tiết về cách viết Literature Review đúng chuẩn cho phần quan trọng này trong nghiên cứu. Nếu bạn đang bối rối với câu hỏi “Literature Review là gì?” hay muốn nắm bắt cách đặt từ khoá chính trong ngữ cảnh, hãy đồng hành cùng chúng tôi qua các hướng dẫn thực tế và giải đáp mọi thắc mắc. Bạn sẽ không chỉ hiểu rõ về ý nghĩa của Literature Review mà còn có trong tay những kỹ năng viết độc đáo để thực hiện một bài nghiên cứu chất lượng.
Cùng Luận Văn Online tìm hiểu chi tiết ở bài viết bên dưới!
1. Literature Review là gì?
Literature Review trong tiếng Việt được gọi là Lược sử lý thuyết, hay còn được gọi là Tổng quan lý thuyết, là một phần quan trọng ở phạm vi đầu của các nghiên cứu khoa học.
Literature Review là phần tổng hợp và phân tích tài liệu nghiên cứu khoa học từ nhiều nhà nghiên cứu khác nhau về một chủ đề cụ thể. Mục tiêu của Literature Review là đưa ra một cái nhìn tổng quát về kiến thức hiện tại về chủ đề đó, giúp độc giả hiểu rõ hơn về lý thuyết liên quan đến nghiên cứu, các phương pháp tiến hành được sử dụng, và nhận biết những hạn chế của các nghiên cứu trước đó.”
2. Các kiểu Literature Review phổ biến
Có hai loại Literature Review phổ biến là thuyết minh (narrative) và hệ thống (systematic). Một nghiên cứu thuyết minh có thể đóng vai trò như nền tảng cho một nghiên cứu hệ thống và ngược lại.
3.1 Nghiên cứu lý thuyết thuyết minh (Narrative Literature Review)
Phương pháp này đặc trưng bởi:
- Phân tích và Tổng hợp Tường tận: Đánh giá một cách chi tiết và sâu sắc.
- Không Theo Quy Trình Rõ Ràng: Thiếu đi quy trình cụ thể (non-explicit protocol).
- Lựa Chọn Nghiên Cứu Hỗ Trợ Ý Kiến Tác Giả: Chọn các nghiên cứu hỗ trợ quan điểm của tác giả một cách cân bằng và khách quan.
- Đánh Giá Chất Lượng và Điểm Mạnh Định Tính: Có thể đánh giá chất lượng và điểm mạnh của từng nghiên cứu một cách định tính.
- Đề Xuất Dựa Trên Ý Kiến và Kinh Nghiệm Cá Nhân: Khi thiếu dữ kiện, tác giả có thể đề xuất dựa trên ý kiến và kinh nghiệm cá nhân, với độ thuyết phục phụ thuộc vào độ mạnh của dữ kiện cơ sở được sử dụng.
3.2 Nghiên cứu lý thuyết hệ thống (Systematic Literature Review)
Đối lập với nghiên cứu thuyết minh, nghiên cứu hệ thống có các đặc điểm sau:
- Sử Dụng Bằng Chứng Từ Nghiên Cứu Thực Nghiệm: Đặt trọng điểm vào bằng chứng từ các nghiên cứu thực nghiệm.
- Quy Trình Rõ Ràng và Tiêu Chí Lựa Chọn: Có quy trình rõ ràng (explicit protocol) và tiêu chí chọn lựa và loại trừ cụ thể (inclusion/exclusion criteria).
- Nghiên Cứu Phân Tích Tổng Hợp (Meta-Analysis): Dữ kiện từ từng nghiên cứu có thể được tổng hợp thành một nghiên cứu phân tích tổng hợp (meta-analysis).
- Chủ Yếu Là Nghiên Cứu Định Lượng: Thường bao gồm các nghiên cứu định lượng.
- Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tương Lai: Khi thiếu dữ kiện, tác giả đề xuất hướng nghiên cứu tương lai để bổ sung cho khoảng trống trong nghiên cứu.
Ngoài ra, có hai loại khác là Meta-Analysis và Meta-Synthesis:
- Meta-Analysis: Tổng hợp dữ liệu số liệu từ nhiều nghiên cứu để đưa ra kết luận thống kê chính xác và toàn diện.
- Meta-Synthesis: Tổng hợp kết quả từ các nghiên cứu để phát triển khái niệm và lý thuyết mới, đặc biệt hữu ích trong việc hiểu sâu về các khía cạnh chưa được khám phá của chủ đề.
3. Hướng dẫn cách viết Literature Review
Bước 1: Tìm kiếm tài liệu tham khảo
Để tìm kiếm tài liệu tham khảo cho phần literature review, việc đầu tiên là phải rõ ràng về chủ đề nghiên cứu. Sau khi xác định chủ đề, quá trình tìm kiếm có thể được thực hiện theo các bước sau:
Lập danh sách từ khoá liên quan:
Bắt đầu bằng việc lập danh sách các từ khóa liên quan đến câu hỏi nghiên cứu. Các từ khóa này có thể là các thuật ngữ, ý tưởng, hoặc từ đồng nghĩa. Tạo một file trên Google Docs để dễ dàng lưu trữ, tra cứu và cập nhật các từ khóa mới.
Ví Dụ: Danh sách từ khóa: Generation Z, Tiktok, short-form content, content consumption
Tiến hành tìm nguồn tài liệu uy tín:
Sử dụng danh sách từ khóa đã lập trước đó để tìm kiếm tài liệu. Các nguồn tài liệu có thể được tham khảo bao gồm:
- Thư viện trong trường học.
- Google Scholar: https://scholar.google.com/
- JSTOR: https://www.jstor.org/
- EBSCO: https://www.ebsco.com/products/research-databases
- Project Muse: http://muse.jhu.edu/ (cho khoa học xã hội)
- Medline: https://www.nlm.nih.gov/bsd/medline.html (cho sinh học và dược)
- EconLit: https://www.aeaweb.org/econlit/ (cho kinh tế)
- Inspec: https://www.theiet.org/publishing/inspec/ (cho vật lý, khoa học máy tính và kỹ thuật)
Lưu ý: Luôn kiểm tra uy tín và chất lượng của nguồn tài liệu trước khi sử dụng.
Quá trình này giúp bạn xây dựng một cơ sở tài nguyên đáng tin cậy cho Literature Review, đồng thời đảm bảo rằng bạn đang sử dụng những nguồn thông tin chất lượng và đúng đắn cho nghiên cứu của mình.
Bước 2: Đánh giá và lựa chọn nguồn tài liệu:
Trước khi mắt đâm vào đống tài liệu, việc xác định mức độ quan trọng của chúng là bước không thể bỏ qua. Người viết phải chấm điểm tài liệu dựa trên tiêu chí quan trọng, vì không có cách nào một cá nhân có thể đọc hết tất cả.
Khi lựa chọn tài liệu, nhiều câu hỏi phải được giải đáp:
- Nghiên cứu này mục tiêu giải quyết câu hỏi nào?
- Tác giả định nghĩa các khái niệm như thế nào? Có rõ ràng và dễ hiểu không?
- Lý thuyết, mô hình, và phương pháp chính của nghiên cứu là gì?
- Mô hình trình bày của nghiên cứu là gì?
- Kết quả và kết luận của nghiên cứu là gì?
- Nó liên quan như thế nào đến các nghiên cứu khác trong lĩnh vực này? Nó xác nhận, bổ sung hay thách thức kiến thức hiện có không?
- Điểm mạnh và điểm yếu của nghiên cứu này là gì?
Sau khi bạn đã sắp xếp được danh sách các bài viết cần đọc, việc tiếp theo là tổ chức chúng trước khi bắt đầu ghi chú.
Nếu số lượng tài liệu phê bình lớn, hãy sử dụng các phần mềm quản lý tài liệu như Refworks, Endnote, hoặc Mendeley để dễ dàng theo dõi và tổ chức thông tin.
Khi đọc, hãy tập trung vào tựa đề hoặc phần tóm tắt của mỗi kết quả. Nếu chúng đáp ứng các tiêu chí và loại trừ đã đề ra, bạn có thể lấy nguyên bài viết để đọc. Hãy chú ý đặc biệt vào phần phương pháp và kết quả, hơn là phần giới thiệu và kết luận.
Chúng ta cũng cần giữ nguyên tiêu chí bao gồm và loại trừ khi đọc, nhằm loại bỏ những bài không phù hợp. Ở bước này, sự cụ thể là chìa khóa.
Ghi chú lại số lượng bài viết bị loại bỏ và lí do tại sao. Đánh giá tổng quan về chất lượng của bài báo, với sự tập trung đặc biệt vào phương pháp nghiên cứu.
Lưu ý: Phần đánh giá và lựa chọn dữ liệu là một trong những bước quan trọng và có thể gây ra những sai lầm nếu không thực hiện cẩn thận. Nếu cần, bạn có thể tham khảo dịch vụ viết thuê assignment và essay tại Luận Văn Online. Với 17 năm kinh nghiệm và đội ngũ chuyên viên có trình độ học vấn cao, chúng tôi cam kết hoàn thành bài làm của bạn một cách nhanh chóng và xuất sắc.
Bước 3: Trích dẫn nguồn tài liệu & ghi chú
Khi ngâm nghỉ trong dòng thông tin của tài liệu, việc bắt đầu viết và ghi chú giúp tổ chức ý tưởng và dữ liệu. Điều quan trọng là tạo danh sách tài liệu tham khảo ngay từ lúc này để tránh việc quên trong tương lai.
Bước 4: Xác định chủ đề, tranh luận và lỗ hổng lập luận
Sau khi đã đọc và ghi chú, việc xâu chuỗi thông tin từ các nghiên cứu trên một chủ đề được chọn là quan trọng. Người viết có thể dựa vào xu hướng, khuôn mẫu, và lựa chọn từ các nghiên cứu để hình thành cấu trúc tổng quan.
Cụ thể, việc xác định các mối quan hệ, tranh luận, và lỗ hổng lập luận giúp người viết hiểu rõ hơn về lĩnh vực nghiên cứu và xây dựng nền tảng cho bài viết, đồng thời làm nổi bật ý nghĩa của nghiên cứu trong ngữ cảnh rộng lớn của lĩnh vực đó.
Các sai lầm phổ biến trong việc viết Literature Review
- Giới thiệu mơ hồ: Tránh việc giới thiệu không rõ ràng. Ðừng để ý chính của bạn xuất hiện cuối cùng. Hãy làm cho độc giả biết ngay từ đầu điều bạn muốn nói.
- Bao quát chưa đầy đủ: Ðề phòng việc bao quát chưa đầy đủ các tài liệu hiện có. Hãy chắc chắn rằng bạn đã xem xét toàn bộ phổ tạp kiến thức có sẵn.
- Thiếu tính tổng hợp: Đảm bảo tính tổng hợp (integration) trong việc trình bày thông tin. Sự kết hợp và liên kết giữa các tài liệu là quan trọng để xây dựng một bức tranh toàn diện.
- Thiếu đánh giá phê phán: Hãy mạnh mẽ trong việc thực hiện đánh giá phê phán. Đi sâu vào lỗi lầm và điểm yếu của dữ liệu hoặc bằng chứng để cung cấp cái nhìn toàn diện.
- Không điều chỉnh kết luận: Ðừng quên điều chỉnh kết luận sau khi đã thực hiện đánh giá phê phán. Ðiều này giúp bảo đảm rằng bạn không bỏ sót những phát hiện quan trọng.
- Khẳng định và bằng chứng mập mờ: Tránh những khẳng định và bằng chứng mập mờ. Hãy làm cho mọi thông tin và luận điểm của bạn trở nên rõ ràng và minh bạch.
- Phê bình chọn lọc: Không chỉ phê bình những bằng chứng một cách ‘có chọn lọc’. Hãy đảm bảo sự khách quan và công bằng trong việc đánh giá tất cả các nguồn thông tin.
4. Các cấu trúc bài Literature Review
Có nhiều cấu trúc khác nhau cho bài viết Literature Review, tùy thuộc vào mục đích cụ thể của nghiên cứu và yêu cầu của bài viết. Dưới đây là một số cấu trúc phổ biến:
- Cấu trúc Chronological (Thời Gian): Tổ chức theo thứ tự thời gian xuất hiện của các nghiên cứu. Bắt đầu từ những nghiên cứu cổ điển đến những nghiên cứu hiện đại. Nhấn mạnh sự phát triển và tiến triển của kiến thức về một chủ đề qua thời gian.
- Cấu trúc Thematic (Chủ Đề): Nhóm các nghiên cứu theo các chủ đề hoặc chủ đề chính. Phát triển các phần tương ứng với mỗi chủ đề quan trọng. Giúp hiểu rõ các khía cạnh khác nhau và tạo ra một cái nhìn tổng quan về chủ đề.
- Cấu trúc Methodological (Phương Pháp): Tổ chức nghiên cứu dựa trên các phương pháp nghiên cứu sử dụng. So sánh và đánh giá các phương pháp để hiểu rõ cách tiếp cận vấn đề. Tập trung vào “làm thế nào” thay vì “nói gì”.
- Cấu trúc Theory-Based (Dựa Trên Lý Thuyết): Phân loại các nghiên cứu dựa trên các lý thuyết chính. Tập trung vào việc hiểu các lý thuyết nền tảng và cách chúng đã được áp dụng trong nghiên cứu.
- Cấu trúc Integrated (Tổ Hợp): Kết hợp các phần thời gian, chủ đề và phương pháp để tạo ra cái nhìn tổng thể. Phù hợp cho những nghiên cứu muốn đồng thời tìm hiểu sự phát triển và các chủ đề chính.
- Cấu trúc Problem-Centric (Tập Trung Vào Vấn Đề): Tổ chức theo các vấn đề hoặc câu hỏi nghiên cứu cụ thể. Đặt vấn đề và đi sâu vào cách mà các nghiên cứu khác nhau đã đối mặt và giải quyết vấn đề đó.
- Cấu trúc Argumentative (Lập Luận): Phát triển dựa trên các tranh cãi và ý kiến của các tác giả. Hiển thị sự đồng thuận hoặc không đồng thuận giữa các nghiên cứu. Đưa ra lập luận mạnh mẽ và hỗ trợ chúng bằng bằng chứng.
5. Cách trình bày Literature Review chi tiết
5.1 Parent Theory (Theory Base) – Lý thuyết nền
Trong phần này, chúng ta khám phá lý thuyết nền, làm nền tảng cho vấn đề nghiên cứu. Lý thuyết nền không chỉ liên quan một cách trực tiếp mà còn bao hàm toàn bộ vấn đề nghiên cứu. Đây là nền tảng của những khái niệm và lĩnh vực chúng ta đã học từ các môn học trước đó.
Tại sao lại bắt đầu Literature Review bằng phần này? Để làm rõ vấn đề nghiên cứu đang phục vụ lĩnh vực nào.
Ví dụ: Nếu bạn nghiên cứu về tác động của truyền thông xã hội đối với tâm trạng tinh thần, lý thuyết nền có thể là lý thuyết về ảnh hưởng xã hội.
5.2 Research Problem Theory – Lý thuyết trực tiếp
Lý thuyết trực tiếp yêu cầu sự kết hợp giữa trình bày và lập luận. Lý thuyết ở đây bao gồm những nghiên cứu trước đó trong cùng lĩnh vực, mô hình sử dụng, và các kết quả nghiên cứu khác nhau. Mục tiêu là xác định “research gap” và lựa chọn “theoretical framework” (mô hình) cho nghiên cứu.
Ví dụ: Nếu bạn nghiên cứu về tác động của truyền thông xã hội đối với tâm trạng tinh thần, lý thuyết nền có thể là lý thuyết về ảnh hưởng xã hội.
5.3 Research Issues (Your Study) – Xây dựng vấn đề, mô hình, giả thuyết
Sau khi xác định “research gap” và chọn “theoretical framework,” phần này dành để trình bày “theoretical framework” của bạn. Đây chính là mô hình của bạn, định nghĩa các yếu tố, câu hỏi nghiên cứu, và giả thuyết được đặt ra để kiểm tra. Đây là phần mà chúng ta cần làm rất tốt trong các luận án hiện nay.
Ví dụ: Nếu bạn nghiên cứu về tác động của truyền thông xã hội đối với tâm trạng tinh thần, lý thuyết nền có thể là lý thuyết về ảnh hưởng xã hội.
—-
Xem thêm các bài viết khác cùng chủ đề:
- Phương pháp tìm kiếm tài liệu, viết tổng quan tài liệu trong nghiên cứu
- Dịch Vụ Xử Lý Số Liệu SPSS, Stata, Eviews – 100% Ra Kết Quả Đẹp
- Top 10 phần mềm check đạo văn tiểu luận miễn phí, uy tín
Luận Văn Online hy vọng rằng bài viết này đã giúp bạn giải đáp một phần những băn khoăn về việc tìm một dịch vụ uy tín để nghiên cứu khoa học, hỗ trợ chạy spss.
